اوتیسم یا طیف درخودماندگی

بیماری اوتیسم
اتیسم (Autism) نوعی اختلال رشدی است که در سه سال اول زندگی کودک ظاهر می شود و بر رشد عادی مغز و تعاملات اجتماعی اثر می گذارد. بیماری اوتیسم یک اختلال پیچیده رشد می باشد که معمولا در ۳ سال اول زندگی خود را نشان می دهد و توانایی های گفتاری ، ارتباطی کودک را تحت تاثیر قرار می دهد.اتیسم با یک سری از رفتارهای ویژه همراه است و می توان آنرا یک اختلال با یک طیف در نظر گرفت که در کودکان مبتلا به صورتهای گوناگون و با شدتهای متفاوت خود را نشان می دهد. تا کنون علت خاص و ویژه ای که عامل این اختلال باشد شناخته نشده است ولی به طور قطع اطلاع رسانی و کمک های مالی می تواند به خانواده های این کودکان کمک کند. اتیسم در پسران ۳ تا ۴ بار شایع تر از دختران است.

• مثال های زیر نشان دهنده انواع مشکلات و رفتارهایی است که ممکن است در فرد اوتیستیک بروز دهد

• مهارتهای اجتماعی
  – احتمال دارد برای بغل شدن مقاومت کنند.
  – نسبت به محیط پیرامون خود بی تفاوت است.
  -به بازی کردن علاقه نشان نمیدهد.
  – ممکن است انقدر نسبت به دیگران بی توجهی نشان دهد که از نظر اطرافیان ناشنوا به نظر برسد.
  – زمانی که بزرگتر می شود از خود عاطفه نشان ندهد و یا به زحمت احساسات دیگران را از قبیل درد یا غم را درک کند و یا وقتی در مورد احساسات خود با آنها حرف می زنیم ، عکس العملی نشان نمیدهد.
  -ممکن است در برقراری ارتباط دوستانه با همسالان خود مشکل داشته باشد.
  – نسبت به نشان دادن علایق خود به دیگران علاقه ای نداشته و برای بروز شادی خود به دیگران تلاش نمی کند.

• ویژگی های تشخیصی بیماری اوتیسم در DSM5

• A . وجود نقایصی در ارتباطات و تعاملات اجتماعی در  زمینه های گوناگون به صورتی معیارهای زیر:

  ۱.  نقایصی در تقابل اجتماعی و عاطفی، برای مثال رفتار های اجتماعی غیر عادی و شکست در گفتگوهای رو در رو؛کاهش یافتن علایق مشترک،عواطف ،یا احساسات؛شکست در شروع تعاملات اجتماعی و یا پاسخ به آن.

  ۲. نقص در رفتار های ارتباطی غیر کلامی مورد استفاده برای تعاملات اجتماعی،برای مثال کمبود یکپارچگی ارتباطات کلامی و غیر کلامی؛ناهنجاری هایی در تماس چشمی و زبان بدن یا نقایصی در فهم و کاربرد ایما و اشارات؛نبود کامل حالات چهره و ارتباطات غیر کلامی.

  ۳. نقایصی در رشد،ادراک و فهمیدن ارتباطات،برای مثال مشکلات در سازگاری رفتاری در زمینه های اجتماعی گوناگون؛مشکلاتی در مشارکت در بازی های تخیلی یا در دوست یابی؛فقدان تمایل به همسالان.

  B. الگوهای علایق، فعالیتها و رفتارهای تکراری و محدود؛ که دو مورد از موارد زیرآن را نشان میدهد :

  ۱.  فعالیتهای حرکتی تکراری و کلیشه ای،استفاده کلیشه ای و غیر معمول از اشیاء یا گفتار(حرکت های ساده کلیشه ای،به خط کردن اسباب بازی ها و حرکتهای پروانه ای،اکولیلیا و تعابیر شخصی).

  ۲.  پافشاری بر یکنواختی،پیروی بدون انعطاف از امور روزانه یا الگوها یا رفتار های کلامی یا غیر کلامی تشریفاتی(برای مثال پریشانی شدید در اثر کوچکترین تغییر، مشکلات با تغییرات،الگوهای فکری جامد،مراودات تشریفاتی،نیاز به حفظ خط سیری ثابت در امور روزانه و یا خوردن یک غذا هر روز.)

  ۳.  محدودیت فراوان در اثر علایق ثابت که در شدت یا مرکز توجه بودن غیر عادی هستند.(برای مثال وابستگی  و تمایلات شدید به اشیاء غیر معمول،علایق افراطی محدود یا ثابت).

  ۴. بیش واکنشی  یا کم واکنشی به درون داد حسی یا علایق غیر معمول در جنبه های حسی در محیط(نشان دادن بی تفاوتی به درد یا فشار،پاسخهای مغایر به صداها یا نسوج خاص و یا پاسخ افراطی به بوها یا لمس شدن،شیفتگی دیداری به نورها یا حرکت.)

  C.  بیشتر نشانه ها می بایستی در نوزادی و خردسالی مشاهده شود(اما ممکن است تا زمانی که نیاز های اجتماعی، ظرفیتهای محدود در این زمینه را نمایان سازد، به طور کامل آشکار نگردد ،یا اینکه ممکن است به وسیله راهبردهای یادگرفته شده در مراحل بعدی زندگی پوشیده شده باشد.)

  D.   علائم موجب آسیبهای مهم در امور اجتماعی ،حرفه ای  یا دیگر زمینه های مهم در عملکرد فعلی فرد گردیده باشد.

  E.  این اختلالات به واسطه نقص در عملکرد هوش یا تاخیر در رشد کلی نمایان نمی شود(اختلالات رشدی هوشی).ناتوانی هوش و اختلال طیف اُتیسم اغلب با هم رخ می دهد؛ و هردو همزمان نمایان می گردد. برای تمایز بین این اختلال و اختلالات همزمان تعامل اجتماعی باید در تمام مراحل رشد مورد نظر قرار بگیرد.

  نکته: افرادی که درIV DSM اتیستیک ،آسپرگر یا PDD-NOS تشخیص داده شده اند ، می بایستی دوباره مورد ارزیابی و تشخیص قرار گیرند.افرادی که مشخصه نقص در تعاملات اجتماعی را دارند ولی علائم دیگری که معیار تشخیص اُتیسم باشد را نشان نمی دهند ،می بایستی برای اختلال تعامل اجتماعی مورد ارزیابی قرار گیرند.

  (ملاک های C و D) این نشانه ها از اوایل کودکی وجود دارند و عملکرد روزانه را محدود یا مختل می کنند .

• علایم اوتیسم

• شماری از افراد مبتلا به اختلال طیف اوتیسم، اختلال عقلانی و / یا اختلال زبان نیز دارند (مثل کند صحبت کردن، درک زبان عقب تر از تولید). حتی آنهایی که از هوش متوسط یا یالا برخوردارند، نیمرخ توانایی های نامنظم دارند. اختلاف بین مهارت های عقلانی و کارکردی انطباقی اغلب زیاد است. کمبودهای حرکتی، از جمله شیوه راه رفتن عجیب و غریب، علائم حرکتی نابهنجار دیگر (مثل راه رفتن با نوک پنجه) اغلب وجود دارند. صدمه زدن به خود(مثب سرکوبش، گاز گرفتن مچ دست) ممکن است روی دهد، و رفتارهای اخلالگر دیگر، از جمله ناتوانی عقلانی، شایع ترند. نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به بیماری اوتیسم ، مستعد اضطراب و افسردگی هستند. بخی افراد، رفتار حرکتی شبه کاتاتونیک را پرورش می دهند(کند شدن یا «میخکوب شدن» در وسط کار)، اما معمولاً اینها به اندازه دوره کاتاتونیک نبستند. با این حال، امکان دارد که افراد مبتلا به اختلال طیف اوتیسم، دچار تباهی محسوسی در نشانه های حرکتی شوند و دوره کامل کاتاتونیک را همراه با نشانه هایی از قبیل لالی، ادا و اطوار، شکلک، و انعطاف پذیری مومی شکل نشان دهند. به نظر می رسد که این دوره خطر برای کاتاتونیک همزمان، در سال های نوجوانی بیشتر از سال های دیگر باشد.

• چند آزمایش ساده برای شناسایی علایم اولیه هشداردهنده اوتیسم توسط والدین

• برای والدین بسیار مهم است که خیلی زود متوجه اتیسم در فرزندشان شوند خصوصا وقتی یک کودک مبتلا به اتیسم داشته باشند. چرا که خواهران و برادران. کودکان مبتلا به اتیسم ریسک بالاتری برای ابتلا دارند. آکادمی روانپزشکی آمریکا توصیه می کند همه ی کودکان طی چکاپ های منظم ٩، ١٨ و ٢۴ ماهه برای تاخیر رشدی و ناتوانایی ها ارزیابی شوند.

  این آزمایش ها به والدین کمک می کند نگاه چشمی فرزندشان را به عنوان یک نشانگر اتیسم بالقوه بررسی کنند. این فعالیت ها برای نوزادان بین ٢ تا ٩ ماه مناسبند.
  ١- بررسی شی و تصویر
  به فرزندتان ٢ شی نشان دهید: یک نقاشی رنگی و یک شی جالب، در هر دست یکی را با فاصله از هم نگه دارید و با صورت کودک فاصله ی ٣٠ سانتی را حفظ کنید.
  تعداد دفعاتی که کودک بین شی و نقاشی پویش می کند در دقیقه را بشمارید.
  می توانید این آزمایش را طَی چند روز تکرار کنید و متوسط زمان پویش کودک را بشمارید.
  به طور کلی از یک نوزاد دارای رشد طبیعی انتظار می رود بین ۴ تا ٨ بار در دقیقه دو شی را مرور کند، و کودکان بزرگتر بیشتر این کار را می کنند.
  ٢- شی و صدا
  این کار را وقتی کودکتان روی یک صندلی نشسته انجام دهید.
  به یک شی (مثل یک اسباب بازی یا نقاشی جالب) و یک زنگ کوچک نیاز دارید، می توانید به جای زنگ از یک لیوان و قاشق برای ضربه زدن استفاده کنید.
  شی را به نوزاد نشان دهید و در حالیکه به آن نگاه می کند، در طرف دیگر زنگ را به صدا دراورید. نوزاد نباید بتواند زنگ را ببیند.
  یادداشت کنید:
  چند بار کودک به سمت صدا بازمیگردد.
  اگر بر می گردد چه مدت باید زنگ را به صدا درآودید تا نوزاد برگردد.
  این فعالیت را هم چند بار تکرار کنید و متوسط دفعات را یادداشت کنید.
  عموما از یک نوزاد با رشد طبیعی انتظار می رود ٢ تا ٣ ثانیه بعد برگردد و کودکان بزرگتر سریع تَر به سمت صدا برمی گردند.
  ٣- درگیری اجتماعی
  (برای نوزادان بالآی ٣ماه)
  نوزاد خود را نگاه کنید، حالت چهره ی خنثی داشته باشید، سپیده یک لبخند بزرگ بزنید.
  اگر چهاربار این کار را می کنید و هر بار لبخند ۵ ثانیه طول می کشد، کودکتان چند بار به شما لبخند می زند؟
  از یک کودک دارای رشد طبیعی انتظار می دهد هر بار لبخند را پاسخ بدهد.
  ۴- دنبال کردن یک شی قرمز
  نوزاد را به پشت بخوابانید و بالشتی دو طرف سرش قرار دهید تا خیلی نتواند سرش را به دو طرف تکان دهد. توپ قرمزی را بالآی سر خود نگه داشته و به سمت رأست و چپ آرام حرکت دهید. توپ حدود ٣٠ سانتی متر از صورت نوزاد فاصله داشته باشد.
  حدودا فاصله ای که نوزاد حرکت توپ را با چشمانش دنبال می کند چقدر است؟
  اگر ۴ بار این کار را تکرار می کنید، نوزاد چند بار توپ را دنبال می کند؟
  به طور کلی انتظار داریم نوزاد در هر فاصله ای تا ٣٠ سانتی متر حرکت رأست و چپ توپ را( بدون حرکت سر) دنبال کند. و هر چه سن کودک بیشتر باشد راحت تَر توپ را بدون حرکت و بلند شدن دنبال می کند.
  نکته: این آزمایشات برای تشخیص شخصی نیست، بلکه ابزار موثری برای تعیین این مسأله است که نوزاد به ارزیابی بیشتر نیاز دارد یا خیر